IaaS, PaaS, SaaS — modele chmury wyjaśnione

Wspólna idea: płać za użycie, nie za sprzęt

Wszystkie trzy modele opierają się na tym samym założeniu: zamiast kupować serwery, licencje i zatrudniać zespół do ich obsługi, wynajmujesz gotową usługę od dostawcy chmury i płacisz za faktyczne zużycie lub abonament. Różnica między IaaS, PaaS i SaaS polega na tym, jak dużą część pracy przejmuje dostawca, a jak dużo zostaje po Twojej stronie.

Trzy definicje w jednym zdaniu

• IaaS (Infrastructure as a Service) — wynajmujesz surową infrastrukturę: serwery wirtualne, dyski i sieć. System operacyjny i wszystko powyżej konfigurujesz samodzielnie.
• PaaS (Platform as a Service) — wynajmujesz gotową platformę do uruchamiania aplikacji. Dostawca dba o serwery, system i środowisko; Ty dostarczasz tylko swój kod i dane.
• SaaS (Software as a Service) — korzystasz z gotowego oprogramowania przez przeglądarkę. Nic nie instalujesz ani nie konfigurujesz — po prostu się logujesz.

Analogia: własna kuchnia, catering, restauracja

Najprościej zrozumieć te modele na przykładzie jedzenia. IaaS to wynajęcie kuchni: masz kuchenkę, lodówkę i blaty, ale składniki kupujesz sam, gotujesz sam i sam sprzątasz. Masz pełną kontrolę — i pełną odpowiedzialność.

PaaS to catering z półproduktami: dostajesz przygotowane składniki i przepis, a Ty tylko składasz z nich własne danie. Nie martwisz się o zakupy ani o stan kuchni, ale wciąż to Ty decydujesz, co trafi na talerz.

SaaS to restauracja: siadasz przy stoliku, zamawiasz i jesz. Nie wiesz — i nie musisz wiedzieć — jak działa kuchnia. Płacisz za gotowy posiłek, czyli za efekt, nie za proces.

Kiedy wybrać który model?

Wybierz IaaS, gdy potrzebujesz maksymalnej kontroli nad środowiskiem: nietypowej konfiguracji systemu, konkretnych wersji oprogramowania albo migracji istniejących systemów „tak jak są" do chmury. To model najbliższy posiadaniu własnego serwera — elastyczny, ale wymagający kompetencji administracyjnych.

Wybierz PaaS, gdy budujesz własną aplikację i chcesz skupić się wyłącznie na kodzie. Dostawca zajmuje się aktualizacjami systemu, skalowaniem i dostępnością — Ty wrzucasz aplikację i ona działa. To ulubiony model zespołów programistycznych, które nie chcą utrzymywać administratorów infrastruktury.

Wybierz SaaS zawsze wtedy, gdy istnieje gotowe narzędzie rozwiązujące Twój problem: poczta, arkusze, księgowość, komunikator. Budowanie własnego odpowiednika gotowej usługi SaaS prawie nigdy się nie opłaca — taniej i szybciej jest wykupić abonament.

Bezpieczeństwo: odpowiedzialność zawsze się dzieli

Niezależnie od modelu obowiązuje zasada współdzielonej odpowiedzialności: dostawca zabezpiecza to, czym zarządza, a Ty zabezpieczasz to, czym zarządzasz Ty. W SaaS Twoją odpowiedzialnością są głównie silne hasła, dwuskładnikowe uwierzytelnianie i decyzja, komu dajesz dostęp do danych. W IaaS lista jest znacznie dłuższa — aktualizacje systemu, konfiguracja zapory sieciowej czy szyfrowanie dysków należą do Ciebie. Wybór modelu to więc także decyzja o tym, ile pracy związanej z bezpieczeństwem chcesz wykonywać własnymi siłami.

Chcesz zgłębić temat?

Ten artykuł to wprowadzenie. Jeśli chcesz krok po kroku zrozumieć, jak działa chmura, czym jest wirtualizacja i jak bezpiecznie korzystać z usług online, zajrzyj do darmowego kursu Chmura obliczeniowa — pierwsze lekcje są dostępne bez rejestracji.