Zmienne i typy danych w Pythonie

Jak uruchomić Pythona?

Masz dwie drogi i obie są darmowe. Na start polecamy tę pierwszą:

1. Interpreter online (zero instalacji). Wystarczy przeglądarka. Oficjalna strona projektu — python.org — udostępnia interaktywną konsolę (przycisk „Launch Interactive Shell" na stronie głównej). Po wpisaniu frazy „online Python interpreter" w wyszukiwarce znajdziesz też inne darmowe narzędzia. Kod wpisujesz w oknie i od razu widzisz wynik.
2. Instalacja na komputerze. Z python.org pobierzesz instalator dla Windows, macOS lub Linuksa. Razem z Pythonem instaluje się proste środowisko IDLE, w którym piszesz i uruchamiasz programy. To opcja na później, gdy zechcesz zapisywać swoje pliki z kodem.

Do całego tego kursu w zupełności wystarczy interpreter online — wszystkie przykłady możesz przepisywać i uruchamiać na bieżąco. Sam interpreter to program, który czyta Twój kod i na bieżąco tłumaczy go na instrukcje zrozumiałe dla procesora — dlatego Python nazywamy językiem interpretowanym. Nie musisz nic kompilować ani konfigurować: wpisujesz polecenie, uruchamiasz je i od razu widzisz wynik. Ta szybka pętla „pisz — uruchom — sprawdź" to najlepszy sposób nauki programowania.

Pierwsza komenda: print()

Funkcja print() wypisuje na ekranie to, co podasz w nawiasach. Tekst zawsze zapisujemy w cudzysłowach:

print("Cześć, świecie!")
print("Uczę się Pythona")

Python wykonuje kod od góry do dołu, linia po linii — najpierw wypisze pierwszy tekst, potem drugi. Ten porządek to fundament, do którego będziemy wracać w każdej lekcji.

Czym jest zmienna?

Zmienna to nazwane pudełko na dane. Znak = oznacza przypisanie: wartość po prawej stronie trafia do nazwy po lewej.

imie = "Ania"
wiek = 28

print(imie)
print(wiek)

Zwróć uwagę: w print(imie) nie ma cudzysłowów — wypisujemy zawartość zmiennej, a nie słowo „imie". Nazwy zmiennych tworzymy małymi literami, bez spacji (zamiast nich używamy podkreślenia: rok_urodzenia) i bez polskich znaków. Python rozróżnia wielkość liter: wiek i Wiek to dla niego dwie różne zmienne.

Cztery podstawowe typy danych

Każda wartość w Pythonie ma swój typ. Na początek wystarczą cztery:

Uwaga na dwie pułapki: liczby dziesiętne zapisujemy z kropką, nie z przecinkiem (19.99), a tekst w cudzysłowach — nawet jeśli wygląda jak liczba ("37" to tekst, nie liczba). Jeśli nie jesteś pewien typu wartości, zapytaj o niego funkcją type():

wiek = 28
cena = 19.99
imie = "Ania"
pelnoletni = True

print(type(wiek))        # <class 'int'>
print(type(cena))        # <class 'float'>
print(type(imie))        # <class 'str'>
print(type(pelnoletni))  # <class 'bool'>

Fragmenty za znakiem # to komentarze — Python je pomija, służą tylko osobie czytającej kod.

Python potrafi liczyć na zmiennych

Zmienne liczbowe można dodawać, odejmować, mnożyć i dzielić — i od razu wypisywać wynik:

a = 10
b = 3

print(a + b)   # 13
print(a * b)   # 30
print(a / b)   # 3.3333... — wynik dzielenia to zawsze float

W print() możesz mieszać tekst i zmienne, oddzielając je przecinkami — Python sam wstawi między nie spacje:

wiek = 28
print("Za rok będę mieć", wiek + 1, "lat")

Oprócz +, -, * i / przydadzą Ci się jeszcze dwa operatory: ** (potęgowanie, np. 2 ** 8 to 256) oraz % (reszta z dzielenia), który poznasz w praktyce już w lekcji 2.

Najczęstsze błędy na starcie

• Niedomknięty cudzysłów — każdy otwarty " musi mieć swój zamykający.
• Spacja w nazwie zmiennej — moja zmienna to błąd; pisz moja_zmienna.
• Literówka w nazwie — komunikat NameError zwykle znaczy: „używasz nazwy, której wcześniej nie zdefiniowano".
• Mylenie = z == — pojedynczy znak przypisuje wartość, podwójny porównuje (przyda się w lekcji 2).

imie = "Ania"
wiek = 28

print("Cześć, mam na imię", imie)
print("Mam", wiek, "lat")
print("Za rok będę mieć", wiek + 1, "lat")

Najważniejsze pojęcia z tej lekcji

• zmienna
• przypisanie (=)
• int
• float
• str
• bool
• print()
• type()